KELEBEKLERİ TANIYALIM

Kelebek, böcekler (insecta) sınıfının pulkanatlılar (lepidoptera) takımına ait canlılardır.

Kanatları mikroskobik pulların kiremit dizilişi şeklinde sıralanması ile örtülüdür. Bu pullar küçük sarsıntı yada temas ile kopar ve dökülürler. 3 çift ayak ve 2 çift kanatları vardır.

Ağız yapısı emici tiptedir ve pipet şeklindedir, buna proboscis adı verilir. Çiçeklerin nektarını bu pipet şeklindeki ağızları ile emerler ve kullanmadıkları zaman bu ağız rulo şeklinde başın alt kısmında bulunur. Ayaklarında da tat duyargaları vardır yani dilleri ayaklarındadır diyebiliriz.

Kelebekler yumurta ile çoğalırlar, bu yumurtalar küre, silindir, yarım küre gibi farklı şekillerde olabilir. Tırtıl; yumurtadan çıkan larvaya verilen addır ve ağız parçalarının ısırıcı çiğneyici yapıda olması ile konak bitkisinin yapraklarını yerler. Çok obur olan tırtıllar beslenerek büyürler ve büyüdükçe deri (kitin yapıdaki dış iskelet) değiştirirler. Tırtıl gerekli erişkinliğe ulaşmak için türe göre 4-5 kez deri değiştirir. Yeterince beslenerek gerekli erişkinliğe ulaşan tırtıl kendisine bir pupa (krizalit) oluşturur. Bu oluşturduğu pupanın içinde tam başkalaşıma (metamorfoz) uğrayan tırtıl, kelebek olarak pupayı yırtarak çıkar. Çıktığı zaman hemen uçamaz çünkü kelebek, pupanın içinde kanatları katlanmış bir biçimde ve ıslaktır. Genelde sabahın ilk saatlerinde pupadan çıkan kelebekler kanatlarına vücut sıvısı (hemolenf) pompalayarak kanat genişliğini sağlar ve ardından ıslak olan kanatlarını askıda kalarak kurutur.

Dünya’da hiçbir kelebek bir gün yaşamaz.

Kelebeklerin bir gün yaşıyor hikayesi mayıs sineğinden gelmektedir. Mayıs sineği fizyolojik olarak kelebeklere çok benzediğinden onun ömrü bir gün olması kelebeklerin de ömrünün bir gün olduğu yanlış inancını doğurmuş.Kelebekler türüne bağlı olarak 1 hafta ile 1 yıl arasında yaşarlar. Yaşamı yumurta, tırtıl, pupa ve kelebek olarak ele alırsak bu süre daha uzun olmaktadır. Kelebeklerin ömürleri hakkında birkaç örnek verecek olursak Türkiye’de yaşayan Sarı Bantlı Kadife (Nymphalis antiopa) ergin evrede 10 ay kadar yaşayabilmektedir. Güney Amerika’da yaşayan bir güve olan Yukka güvesi (Prodoxus y-inversus) tırtıl halinde 30 yıl kadar olabilmektedir. Buradan da anlaşılacağı üzere kelebeklerin ömrü 1 günden daha uzundur.

Konya tropikal kelebek bahçesinde ki kelebeklerin en iyi şartlarda yaşayabilmeleri için bahçe içinin tropikal kelebeklerin doğal yaşamlarında olduğu gibi 28° ve %80 neme sahip olması gerekmektedir. Bu şartlarda bahçe içindeki kelebeklerimiz en kısa 2-4 hafta yaşamaktadırlar. Idea leuconoe bilimsel isimli “Paper Kite” kelebeğinin 60 güne kadar yaşadığı bilinmektedir.

KELEBEK TÜRLERİ